Strefa 52

00:17 Witaj w strefie 52. Miejscu, w którym usłyszysz o zjawiskach paranormalnych i niewyjaśnionych wydarzeniach. 00:30 Kiedy pracowałam nad zupełnie innym odcinkiem, pod mój kamień przywiało całkowicie nową teorię spiskową. A jak wiecie, niczego nie uwielbiam tak bardzo jak absurdalnych teorii spiskowych. A ta jest jedną z najfajniejszych. 00:48 Właśnie zaczynamy wakacje i jeszcze nie wiem, co będzie hitem sprzedażowym w tym roku na straganach w całym kraju, ale jeżeli dobrze pamiętacie, rok temu bezsprzecznie najmodniejszym dodatkiem było Labubu. 01:03 Nie wiem, czy jest jeszcze ktokolwiek, kto nie wie, czym jest Labubu, ale być może na ten podcast trafi ktoś kiedyś w 2089 roku i nie będzie miał pojęcia, czym życzone Labubu było, bo z jakiegoś niewyjaśnionego bliżej powodu nie zachowały się żadne pamiątki z lat 2020-2030. 01:28 A więc z kronikarskiego obowiązku. Labubu to ta mała maskotka w formie bryloczka, która ma jakieś 15 cm wysokości, jest wykonana w większości z pluszu, ma duże królicze uszy, plastikowe rączki i nóżki, no i twarz, a na twarzy ma narysowane duże oczy, rumieńce i co najważniejsze, taki bardzo creepy, szeroki uśmiech z wystającymi trójkątnymi zębami. 01:59 Labubu występują w różnych kolorach, ale co ważne kupując maskotkę nigdy nie wiemy jaką dokładnie dostaniemy, bo nabywa się je w tak zwanych blind boxach. Czyli dopiero po otwarciu kartonika dowiemy się, która laleczka nam się trafiła. 02:17 I teraz, jeżeli mowa o kupnie, to tutaj dochodzimy do największej chyba kontrowersji, jaka wiąże się z Labubu, czyli do jej ceny. Oryginalne lalki są produkowane przez firmę Popmart i ich cena wynosi od 200 do nawet ponad 400 zł. I umówmy się, to jest porąbane, bo nie istnieje żadne logiczne usprawiedliwienie dla tej ceny. 02:46 To właśnie przez to, ile kosztuje, Labubu zostało ogłoszone ostatecznym wcieleniem konsumpcjonizmu. Bo dlaczego ktokolwiek miałby kupować tę wątpliwej urody maskotkę za takie pieniądze, jeśli nie z powodu chwilowej mody? 03:06 Bo powiedzieć, że Labubu było modne, to jakby nic nie powiedzieć. Ten potworek wiszący na szlupkach przy spodniach stał się symbolem lata 2025. 03:19 W pewnym momencie wydawało mi się, że ludzie podzielili się na dwa obozy. Pierwsi kochający labubu, kupujący je na pęczki, otwierający kolejne kartoniki, dzielący się w internecie tym, co udało im się dostać tym razem, kupujący dla labubu ubranka i tych, którzy lalki dosłownie nienawidzili. 03:44 Chyba nikt nie pozostał obojętny. Każdy musiał mieć jakieś zdanie na temat labubu. Oczywiste więc było, że przy takim szale bardzo szybko na rynku pojawiły się lafufu, czyli podróbki. I już od 20 zł można było kupić na jakiejś chińskiej platformie własne, prawie że oryginalne labubu. 04:07 W wakacje na każdym straganie, od mielna aż po krupówki, obok pluszowych gęsi i fidget spinnerów można było znaleźć labubu w każdym z kolorów tęczy. To szaleństwo opanowało cały kraj. 04:22 I możemy sobie tutaj dyskutować, czy Labubu jest ładne, czy jest warte wydawania na nie pieniędzy, czy to jest czysty konsumpcjonizm, czy może kolekcjonerstwo, jak niektórzy podnosili, ale to nie o takich dyskusjach jest ten podcast. Labubu nie trafiło do strefy dlatego, że milenialsi zrzymają się na młodych, sami zapominając jak w latach 90. zabijali się o plastikowe trolle z nastroszonymi wściekłokolorowymi włosami. 04:53 Każde pokolenie ma swoje labubu, a ten podcast jest o czymś zupełnie innym. Otóż najwyraźniej okazało się, że te laleczki grzeszą nie tylko dyskusyjną urodą. Mają za uszami coś o wiele, o wiele mroczniejszego. Jesteście gotowi? No to uwaga. Labubu są opętane przez demona. 05:21 Wow, mocne, nie? I teraz, czy zmyślam? Czy to sobie wymyśliłam? No, tutaj musicie już osądzić sami. 05:32 Skąd w ogóle pomysł, że Labubu mają coś wspólnego z diabelskimi siłami? Zacznijmy od tego, że wszystko, co jest popularne, w pewnym momencie staje się podejrzane o bycie okultystycznym. Pamiętacie na pewno wojny o Harry'ego Pottera albo o Hello Kitty. Ale w tym przypadku teoria spiskowa sięga głębiej i zaraz zanurzymy się w niej po czubek głowy. 05:59 Żeby zacząć od początku musimy cofnąć się o 3000 lat, do roku 1000 przed naszą erą, do starożytnej Mezopotamii. Wśród wielu bóstw dobrze znanych Babilończykom możemy znaleźć demona Pazuzu. 06:17 Przedstawiany jako postać z głową psa, nienaturalnie wyłupiastymi oczami, łuskowatym ciałem, ptasimi szponami i dużymi skrzydłami, Pazuzu był jednym z bogów wiatru. Kojarzono go z zarazą i niszczycielską wichurą. 06:34 Pazuzu zazwyczaj uchodził za złowrogiego, ale często pełnił funkcje dobroczynne, mając chronić dom. Na zasadzie zwalczania ognia ogniem wierzono, że jedna diabelska siła może bać się jedynie innej diabelskiej siły. Amulety z podobizną Pazuzu umieszczano w pomieszczeniach, gdzie przebywały niemowlęta, a szczególną opieką miał on obejmować kobiety w ciąży i młode matki. 07:06 Pazuzu miał dwoistą naturę. Z jednej strony opiekował się domami, a z drugiej był utożsamiany z demonem wiatru i przemierzał góry ukazując swoją dziką naturę. Archeolodzy odnaleźli dziesiątki figurek i amuletów przedstawiających Pazuzu. Większość z nich była niewielka, mieściły się w dłoni i miały otwór do przewleczenia sznurka, więc najprawdopodobniej noszono je na szyi albo zawieszano w domach. 07:34 Co ciekawe, wiele z nich odkryto również w grobowcach, tak jakby właściciele chcieli zabrać swojego niezwykłego opiekuna także do świata zmarłych. I to tutaj jest ten paradoks. Bo w sumie dlaczego ktokolwiek miałby nosić przy sobie wizerunek demona? Przecież jeżeli słyszymy słowo demon, automatycznie zakładamy, że chodzi o istotę złą. 08:00 Tymczasem dla mieszkańców starożytnej Mezopotamii świat wyglądał zupełnie inaczej. Pazuzu owszem był groźny. Potrafił przynosić susze, zarazę i niszczycielskie wiatry. Ale właśnie dlatego wierzono, że jest jednym z niewielu bytów zdolnych przepędzić jeszcze większe zło. A największym wrogiem Pazuzu była demonica Lamasztu. 08:28 Według mezopotamskich wierzeń polowała na kobiety w ciąży i noworodki. Obarczano ją winą za poronienia, nagłe śmierć niemowląt i choroby, których genezy nikt nie potrafił wyjaśnić. Gdy w domu rodziło się dziecko, rodzice robili więc coś, co z dzisiejszej perspektywy wydaje się dość zaskakujące. Zamiast modlić się do dobrego bóstwa, prosili o pomoc innego demona. 08:56 Wierzono, że sam widok twarzy Pazuzu odstrasza Lamasztu, że potwór rozpoznaje potwora. Dlatego jego podobizny umieszczano przy łóżeczkach dzieci, wieszano nad wejściem do domu, a ciężarne kobiety nosiły amulety z jego głową. Pazuzu nie było więc kimś, kogo czczono, był raczej czymś w rodzaju ostatecznej broni. Złem, które było wykorzystywane do walki z jeszcze większym złem. 09:31 Przez tysiące lat Pazuzu pozostawał właściwie zapomniany. Owszem, archeolodzy od czasu do czasu odkrywali kolejne figurki, historycy opisywali jego rolę w religii Mezopotamii, ale poza światem nauki mało kto wiedział kim właściwie był. Mimo, że historycy tłumaczyli klinowe tabliczki, a muzea wystawiały jego podobizny za szkłem, dla przeciętnego człowieka Pazuzu po prostu nie istniał. 10:01 Aż przyszedł XX wiek i jedna z najbardziej przerażających historii, jakie kiedykolwiek obiegły Stany Zjednoczone. W styczniu 1949 roku anonimowy 14-letni chłopiec z Maryland, którego najczęściej określało się pseudonimem Roland Doe albo Robbie Mannheim, miał zacząć zachowywać się w sposób, którego nikt nie potrafił wyjaśnić. 10:30 Według relacji rodziny wszystko zaczęło się dość niewinnie. Kilka tygodni wcześniej zmarła jego ukochana ciotka Harriet. Kobieta interesowała się spirytyzmem i podobno to właśnie ona nauczyła chłopca korzystania z tabliczki Ouija. Po jej śmierci w domu miały zacząć dziać się dziwne rzeczy. 10:53 Najpierw słychać było odgłosy drapania dochodzące ze ścian, potem stukanie, przesuwające się meble, samoczynnie poruszające się przedmioty, a w końcu podobno zaczęło ruszać się także łóżko chłopca, które miało dosłownie podskakiwać po pokoju. 11:13 Rodzice próbowali znaleźć racjonalne wyjaśnienie. Wyzywali lekarzy, specjalistów, psychiatrów, ale żaden z nich nie potrafił wskazać, co właściwie dzieje się z nastolatkiem. 11:28 Jak to bywa, z czasem sprawa trafiła do duchownych. I właśnie wtedy zaczęły powstawać zapiski, które do dziś są jednym z najczęściej przywoływanych dokumentów dotyczących egzorcyzmów. 11:43 Według księży podczas modlitw chłopiec miał mówić głosem nie przypominającymi jego własnego. Wykrzykiwał wulgarny słowa, reagował agresją na symbole religijne, a na jego ciele miały pojawiać się zadrapania, które układały się w litery, a potem w całe słowa. Brzmi jak gotowy scenariusz horroru i tak właściwie w ten sposób się to skończyło. 12:12 Kilka lat później amerykański pisarz William Peter Blatty usłyszał o tej historii. Zafascynowała go do tego stopnia, że postanowił napisać powieść zainspirowaną wydarzeniami z 1949 roku. Tak narodził się egzorcysta. Książka, która stała się podstawą dla filmu, który do dziś uznawany jest za jeden z najstraszniejszych horrorów wszechczasu. 12:43 Co ciekawe, książka nie była wiernym opisem tamtych wydarzeń, bo Blatty zmienił praktycznie wszystko. Chłopiec stał się nagle dwunastoletnią dziewczynką. Maryland zmienił się w Georgetown, pojawiły się też zupełnie nowe postacie w tej historii. 13:02 Autor musiał też odpowiedzieć sobie na pytanie, które w dokumentacji z prawdziwych egzorcyzmów właściwie nie padało. Kim albo czym jest ten byt, który opętał dziecko? 13:19 Jednym z takich bardzo ogranych motywów obecnych w opętaniach jest to, że egzorcysta musi poznać imię demona, który opętał nieszczęśnika. Dopiero wtedy może z nim zawalczyć. Chyba wszyscy kojarzymy, że praktycznie w każdym z filmów z tego gatunku w pewnym momencie musi paść potężne wyjaw mi swoje imię. 13:46 I tutaj właśnie do gry wraca Pazuzu. Co ciekawe, w dokumentach opisujących egzorcyzmy Rolanda Doe nigdzie nie pojawia się informacja, że opętał go mezopotamski demon. W rzeczywistości księża nigdy nie ustalili tożsamości bytu. Blatty potrzebował jednak konkretnego przeciwnika i nie chciał tworzyć jakiegoś anonimowego diabła. 14:15 Szukając inspiracji natrafił na postać Pazuzu, starożytnego demona, którego wizerunki od dawna fascynowały archeologów i historyków religii. Nie wiemy czy właśnie wtedy podjął decyzję, czy może zrobił to później już wspólnie z twórcami filmu. Jedno jest jednak pewne. Od premiery Egzorcysty w 1973 roku większość ludzi na świecie kojarzy Pazuzu wyłącznie z opętaniem. 14:46 Jest to interesujące, bo większość widzów nawet nie zdawała sobie sprawy, że demon opętujący Regan ma konkretne imię. Co więcej, historyczny Pazuzu i filmowy Pazuzu nie są do końca tą samą postacią. W mezopotamskich wierzeniach był demonem o raczej skomplikowanej naturze, a w hollywoodzkiej wersji stał się uosobnieniem tylko i wyłącznie czystego zła. 15:16 Wydaje mi się, że mało który film zrobił tyle dla popularyzacji zapomnianego bóstwa sprzed 3000 lat. A twórcy egzorcysty zostawiali widzom wskazówki, takie na które większość osób zwraca uwagę dopiero przy drugim albo trzecim seansie. 15:39 Bo mimo, że film ma dosyć prostą fabułę i od samego początku raczej wiemy czego się spodziewać, to wcale nie zaczyna się on od opętania Reagan. Na początku jesteśmy tysiące kilometrów dalej, w Iraku. 15:56 To właśnie tam, na rozgrzanych słońcem wykopaliskach archeologicznych, starszy ksiądz uczestniczy w pracach archeologów i znajduje niewielką figurkę. To właśnie jest Pazuzu. 16:11 Na pierwszy rzut oka ta scena wydaje się być kompletnie oderwana od reszty filmu. Nie ma żadnego opętania, egzorcyzmów, nawet nie pojawiają się główni bohaterowie. Jesteśmy rzuceni bardzo daleko od miejsca, gdzie będzie działa się fabuła. Jesteśmy na pustyni wśród ruin starożytnego miasta. I to właśnie tam widzimy kamienną twarz demona, który po trzech tysiącach lat ponownie wychodzi na światło dzienne. 16:42 Co ciekawe, w samym filmie imię Pazuzu pada zaledwie kilka razy. A jednak od tamtej chwili przestał on być mezopotamskim demonem sprzed 3000 lat. Stał się popkulturowym symbolem opętania. To właśnie egzorcysta sprawił, że imię Pazuzu zaczęto kojarzyć z satanizmem, absolutnym złem i egzorcyzmami. 17:12 Od premiery tego kultowego filmu minęło już ponad 50 lat, a jednak Pazuzu nie zniknął. Nie jest może tak znany jak Lucyfer, Lewiatan czy Baphomet, ale jego wizerunek zaczął się pojawiać tam, gdzie była mowa o demonach czy jakichś tajemniczych siłach. Książka była wielokrotnie wznawiana, a filmy doczekały się kolejnych części – Imię, które przez wiele lat było znane tylko historykom i pasjonatom, nagle usłyszało miliony ludzi. 17:46 A wiecie jak to bywa z ludźmi. A szczególnie z ludźmi, którym dano internet. Resztę dopowiedzieli sobie sami. Kiedy jakiś symbol trafia do popkultury, przestaje być własnością historyków i zaczyna żyć własnym życiem. 18:01 Ludzie uwielbiają szukać analogii, więc porównują kształty, łączą przypadkowe fakty i tworzą własne interpretacje. Trzeba przyznać, że czasem są one niesamowicie kreatywne, ale też bardzo często kompletnie absurdalne. I tak dochodzimy do roku 2025. Do małej pluszowej maskotki, która pozornie z mezopotamskim demonem nie ma absolutnie nic wspólnego. 18:31 Jednak pierwsze filmy zaczęły się pojawiać na źródle wszelkiego zła i plugastwa, czyli TikToku. Stamtąd płynnie trafiły na Instagram i YouTube. Ich scenariusz praktycznie zawsze wyglądał tak samo. Zaczynało się od tego, że ktoś brał labubu, a obok pokazywał grafikę z pazuzu. I oznajmiał wszem i wobec, że to nie może być przypadek. 18:59 I tak, Bogiem a prawdą, jeśli by się przepatrzeć, to rzeczywiście coś w tym może być. Labubu szczerzy się w szerokim uśmiechu, pokazując rząd ostrych, trójkątnych zębów. Kiedy przymknie się oczy, jego królicze uszy mogą zacząć przypominać rogi. 19:18 A jeśli dodamy do tego duże oczy i jego formę pomiędzy zwierzęciem a człowiekiem, można dostrzec rzeczywiście pewne podobieństwa między Pazuzu a Labubu. Na dodatek ta nazwa i fakt, że Pazuzu dawało się dzieciom, a Labubu także jest gadżetem dla dzieci. 19:43 Teoria zaczęła żyć własnym życiem, a internet zrobił to, co potrafi najlepiej, czyli sam zaczął produkować kolejne argumenty. Na filmikach pojawiały się opowieści o dzieciach, które zaczynały źle spać, od kiedy w ich otoczeniu pojawiło się labubu. Psy szczekały na pluszaki, jakby były czymś wystraszone, a koty miały omijać się szerokim łukiem. Samo labubu miało zmieniać miejsca położenia w nocy. 20:14 Oczywiście trudno było znaleźć jakiekolwiek wiarygodne potwierdzenie tych historii, ale jak wiemy, w teoriach spiskowych nie ma to większego znaczenia, bo jeśli teoria nie zgadza się z faktami, tym gorzej dla faktów. Musimy sobie teraz zadać jedno pytanie. 20:35 Czy to możliwe, że w laleczkach Labubu jest zaklęty starożytny mezopotamski demon Pazuzu? 20:44 Ja tego nie wiem, ale twórca tej postaci wielokrotnie mówił o swoich inspiracjach, opowiadając o baśniach, elfach czy nordyckim folklorze. Nigdy nie wspomniał nic o Mezopotamii. Co ciekawe, całe zamieszanie stało się na tyle głośne, że postanowił wykorzystać je nawet sam Popmart, czyli producent figurek. 21:07 1 kwietnia 2025 roku firma opublikowała w mediach społecznościowych oficjalnie wyglądające oświadczenie, w którym informowała o rzekomym wycofaniu części figurek z rynku. Powodem miały być zgłoszenia od klientów twierdzących, że Labubu samoczynnie zmienia pozycję, odwraca się w inną stronę, a nawet szepcze. 21:35 Komunikat kończył się ostrzeżeniem, że jeśli figurka zacznie poruszać się na waszych oczach, to lepiej z nią nie rozmawiać. A jeśli już się na to zdecydujecie, a ona odpowie, należy uciekać. Na tym się nie skończyło. Następnego dnia Popmart opublikował kolejną grafikę, tym razem z informacją, że był to żart z okazji Prima Aprilis. 22:02 Ale był tam też tekst, który mówił, że Wasze Labubu prawdopodobnie nie jest nawiedzone, ale dla pewności nadal warto mieć je na oku. 22:19 I w tym miejscu muszę wspomnieć o jeszcze jednej rzeczy. Jest taki serial animowany, który prawdopodobnie wszyscy dobrze znamy, a o którym niejednokrotnie mówiono, że przepowiada przyszłość. Oczywiście Simpsonowie. Jeśli wpisze się w Google hasło Pazuzu Simpsons, można znaleźć dziesiątki filmów i postów przekonujących, że twórcy serialu przewidzieli również szał na Labubu i wprost pokazują czym ono naprawdę jest. 22:58 W jednym z odcinków Homer znajduje starożytną figurkę Pazuzu. Traktuje ją jak zwykłą ozdobę i przynosi do domu. 23:08 Szybko okazuje się, że posążek staje się źródłem paranormalnych wydarzeń, a Maggie, najmłodsza córka Simpsonów, zostaje opętana. 23:20 Jest to oczywiste nawiązanie do egzorcysty i cały odcinek jest typową parodią tego filmu. 23:28 Jednak dla zwolenników teorii o nawiedzonych Labubu jest to kolejny dowód, że Pazuzu może się objawić w formie zabawki dla dziecka. Bo dokładnie na tym polega siła takich historii. 23:45 Kiedy już raz poznamy jakieś imię lub symbol, nagle zaczynamy dostrzegać go wszędzie. Na przykład kupując samochód, nagle widzimy pełno takich samych modeli na ulicy, mimo że do tej pory nigdy nie zwracaliśmy na to uwagi. Kobiety, które podejrzewają, że są w ciąży, nagle widzą w swoim otoczeniu mnóstwo niemowlaków albo innych ciężarnych. 24:09 W psychologii to zjawisko nazywa się iluzją częstotliwości albo efektem Badera-Meinhofa. Nie oznacza ono, że dana rzecz nagle zaczęła pojawiać się częściej. To po prostu nasz mózg nagle zaczął tę rzecz zauważać i określa jako istotną. 24:29 Możliwe więc, że po wysłuchaniu tego odcinka również będziecie natrafiać na pazuzu częściej niż kiedykolwiek wcześniej. 24:38 A czy Labubu to wcielenie starożytnego demona? Ja mam na imię Kasia, a to była strefa 52. Miejsce, w którym nieufnie patrzymy nawet na najbardziej niewinne zabawki dla dzieci. 24:58 Jeśli podobał Ci się ten podcast, to koniecznie pozostań ze mną w kontakcie i zostaw subskrypcję, naciśnij dzwoneczek, skomentuj, a także zapraszam na mój Instagram kasiastrefa52. Wrzucę tam dodatkowe zdjęcia na temat tego odcinka i będziesz na bieżąco z wszystkimi kolejnymi projektami. Do usłyszenia!