Historia dla dorosłych

00:00 Najgorsze wynalazki komunizmu. Skowron, Tomkowicz, Olbratowscy prezentują historię dla dorosłych. 00:12 O tym dzisiaj. Komunizm miał ambicje stworzenia nowego człowieka, nowego społeczeństwa i nowego wspaniałego świata. 00:19 Ale że ten cały stary świat funkcjonował według praw fizyki, logiki i chwilami zdrowego rozsądku, to należało również i te prawa, że tak powiem, zrewolucjonizować. 00:29 Szczególnie radzieccy wynalazcy ochoczo zabrali się do tego dzieła wychodząc ze słusznego ideologicznego założenia, że jeśli coś nie ma prawa działać, to tym bardziej powinno działać socjalizm czy tam komunizm. 00:41 Bardzo dobre założenie. I w 1921 roku młode państwo radzieckie postanowiło dogonić kapitalizm. Przepraszam, stać się lepsze i pokonać kapitalizm. 00:53 Na marginesie, jak to powiem, powstała w pewnym momencie taka koncepcja, że jeśli komunizm czy socjalizm zwolni, a ziema jest okrągła, to jak kapitalizm będzie pędził, to znajdzie się za komunizmem. I kapitalizm zacznie komunizm gonić. 01:07 Świetna koncepcja, niemająca słabych punktów. Wracamy do roku 1921, ponieważ na piechotę dogonić kapitalizm było ciężko, a także było daleko. To tak, bo to jeszcze ocale... A koleją powoli, bo wtedy kolej była powolna, to należało zrobić szybką kolej. 01:22 Ale najlepiej tak szybką, żeby kapitalizm nawet nie zauważył, że go dogoniono. I tu na scenę wjeżdża Walerian Abakowski, 25-letni wynalazca, samouk, ale co najważniejsze, żarliwy komunista. I to były czasy, kiedy władza uważała, że skoro można znieść własność prywatną, to można również znieść prawa fizyki. 01:45 Bo przecież wiadomo, że prawa fizyki to są jakieś takie głupie wymysły złych burżujów. Taka grawitacja na przykład, prawda? Przy co obleśne jest. 01:53 No teoria, która miała się przygniatać do ziemi, a nie o to chodziło. 01:56 No to mówię, że to burżuazyjny wymysł, żeby przygniatać chłopa pańszyzianego do ziemi. 02:00 Za ten ów Abakowski wpadł na pomysł genialny w swojej prostocie. Generalnie skoro pociąg ma jechać szybciej, trzeba przykręcić do niego silnik od samolotu oraz wielkie śmigło. 02:11 Tak oto powstał, widzicie to, aerowagon, czyli coś pomiędzy tramwajem, stodą a takim wielkim wentylatorem przemysłowym. Genialne. Wyglądał zupełnie tak, jakby ktoś budował samolot, ale w połowie zabrakło mu skrzydeł, więc powiedział, dobra, to zostawimy kółka. Tak, ten ktoś powiedział. Silnik napędzał śmigło. 02:30 Śmigło pchało wagon. Wagon, wiadomo, pchał granice ludzkiej wyobraźni. 02:35 Tak to działało. No właśnie, wyobraźmy sobie całą tą konstrukcję. Drewniana kabina, przed nią trzymetrowe śmigło, huk taki, że Lenina można było usłyszeć tylko wtedy, kiedy milczał. Konstrukcja miała rozpędzać się nawet do 140 kilometrów na godzinę. 02:51 A wtedy to było naprawdę bardzo, bardzo dużo. To wtedy była mega prędkość. Z tym, co jest bardzo ważne dla tej całej naszej historii, tory po rewolucji i po wojnie domowej wyglądały No miejscami tak jak kręgosłup człowieka, po którym przejechał fortepian na lawecie. 03:05 Takie chiński paragraf tak zwany. Najważniejsze, że projekt miał wozić ważnych towarzyszy i dokumenty. Dokumentom wszystko jedno, czy jadą bezpiecznie, tak można zauważyć. towarzyszą jak się okazało niekoniecznie. 03:22 Natomiast przedsięwzięcie miało przede wszystkim udowodnić wyższość radzieckiej myśli technicznej nad myślą techniczną innych państw, w tym zgniłych kapitalistycznych zachodnich. 03:32 Żeby było uczciwie. Wynalazek nie rozpadł się przy pierwszym kichnięciu, że się tak wyrażę. Przejchał wcześniej około 3000 kilometrów. 03:40 To dużo. 03:41 To bardzo istotny szczegół. Nie był to wynalazek zrobiony tam, nie wiem, wczoraj w szopie sklepany, tylko wynalazek, który miał już za sobą serię sukcesów. 03:50 I teraz uwaga, pamiętna data. Zanatujcie sobie 24 lipca 1921 roku. Wtedy zabrano aerowagonem delegację komunistów z Moskwy do Tuły. Wśród pasażerów byli m.in. wymieniają kroniki Fiodor Siergiejew, zwany towarzyszem Artiomem, przyjaciel Stalina osobisty, oraz dodatkowo delegaci odwiedzili górników i fabrykę broni. 04:11 Tak. Do Tuły dojechali bez problemu. W drodze powrotnej rozochocony Abakowski najwyraźniej uznał, że rewolucja nie lubi opóźnień i ograniczeń i w okolicach Sierpuchowa, Kazał przyspieszyć i aerowagon jechał około 85 km na godzinę. 04:31 No i w pewnym momencie wypadł ze zwichrowanych torów, uderzył śmigłem o nasyp, przewrócił się i roztrzaskał. Spośród 22 osób 7 zginęło, w tym wynalazca i sam ten towarzysz Artyom, o którym mówiliśmy. Artyom, przyjaciel Stalina. Najgorsze było to, że wynalazca Abakowski zginął i nie można go było, nie wiem, zesłać do łagru, rozstrzelać, nie wiem, za zwalczanie komunistów, bo w kilku zabił. 04:54 To prawdziwa tragedia. Ale tak to generalnie w bolszewickiej Rosji planowano zbudować przyszłość, omijając niejako teraźniejszości fizykę. 05:02 Aerowagon był tego znakomitym symbolem. Silnik miał lotnicze, ambicje kosmiczne, ale ostatecznie przegrał z najbardziej reakcyjnym wynalazkiem historii, grawitacją i siłą odśrodkową. 05:14 No i jakością torów. Ale może też gdyby nie kombinował towarzysz wynalazca, to może by co z tego było. 05:21 Ale to dopiero początek. Najlepsze przed nami. Bolszewice obiecali też stworzyć nowego człowieka, jak już mówiliśmy. Stary miał liczne wady. Ale okropieństwo. Myślał samodzielnie. Marudził na władzę. Czasem chciał coś zjeść. Obrzydlistwo. Nowy miał być silny, posłuszny i odporny na propagandę przeciwnika. 05:42 I uwaga, to jest ważne, nie myślano o tym tylko i wyłącznie w sferze symbolicznej. Chciało stworzyć nowego człowieka, człowieka. Jakiego człowieka? Człowieka. Homo novus sapiens. 05:53 No bo stary człowiek to on tak, chciał wypłaty, mieszkania, wolnej soboty. Nowy miał się cieszyć już na widok planu pięcioletniego. Na sam widok. A w razie głodu zjadać załączniki do uchwały. 06:04 I w latach dwudziestych radziecki biolog Ilja Iwanow postanowił skrzyżować człowieka z małpą. Ale on wcale nie był jakimś wiejskim wariatem z próbówką po ogórkach. Nie, nie, nie. 06:17 On był, uwaga, uznanym specjalistą sztucznego unasieniania zwierząt. Czyli to był nie byle kto. To był towarzysz inseminator. Na tyle, że on od sukcesów przy hodowli koni, bo wcześniej koniki tam patataj, patataj, On przeszedł do pomysłu, po którym nawet koń by mu powiedział stary, nie przesadzajmy. I by się zarżął ze śmiechu. 06:36 Państwo radzieckie dało pieniądze. Pomysł świetny. Dlaczego? Bo gdy już się buduje nowy świat, to można przy okazji tego nowego obywatela też sobie zbudować. Skoro proletariusz nie zawsze spełnia oczekiwania partii, może trzeba mu dołożyć coś z szympansa. 06:53 Na przykład siłę, na przykład zręczność, na przykład umiejętność wiszenia na gałęzi. 06:59 Siłę małpy, zdrowie konia i tak dalej. 07:01 Idealne kwalifikacje dla pracownika np. urzędu mieszkaniowego, w którym peten i tak wtedy wisiał miesiącami. 07:08 Wyobraźcie sobie na radę. Jest na rada, prawda? Zbiera się aktyw, zbiera się plenum. Towarzysze, mamy za mało cementu, za mało chleba i za mało spokoju. Zagadł towarzysz prowadzący. To może zrobimy pół człowieka, pół małpę. Jest towarzysze szansa na takowego właśnie szympansa i ludzie mówią hara szło, zdjąajmy i ciak zatwierdzone jednomyślnie i to przeszło. 07:31 No i Iwanów za państwowe pieniądze. Pojechał do Gwinei francuskiej. Tam sztucznie unasinnił aż trzy samice szympansów ludzkim nasieniem. 07:41 Wiemy, wiemy, macie ważne pytania. 07:43 Całkowicie sztucznie, podkreślamy. Bo legendy krążą różne. Żadnego biegania po dżungli z rozpiętymi spodniami, jak później opowiadali miłośnicy sensacji. Nic takiego nie było. 07:53 Natomiast słuchajcie, niestety wszystko jest świetnie do tego momentu, bo się okazuje, że eksperyment zakończył się niepowodzeniem. Kto by pomyślał? Szympańsice nie zaszły w ciążę. Można powiedzieć, że natura odrzuciła wniosek, tutaj towarzysza inseminatora, bez możliwości odwołania do komitetu partyjnego. 08:12 No ale czekajcie, bo w księgowości pozostawał jeden problem. Jak rozliczyć fundusze, skoro jedynym namacalnym rezultatem były trzy bardzo zdziwione szympansice? Coś trzeba wpisać. 08:24 Właśnie, wynalasta postanąły więc odwrócić sytuację, zapłodnić kobietę nasieniem małka. 08:30 No byle kogo tam do tej inseminacji wtedy nie brali. No, na to też dostał fundusze. 08:35 I w Suchumi planowano takie doświadczenia z udziałem ochotniczek. Zgłosiła się przynajmniej jedna kobieta. 08:42 Tak w źródłach mówią. 08:43 W ośrodku czekał już samiec orangutana nazwany Tarzan. 08:47 Przy okazji okazało się, że na stanowisko ojca nowego człowieka to nawet nie trzeba było umieć mówić po rosyjsku. 08:53 Tarzan. Bo Tarzan nie gawariał. Imię jak dla gwiazdy filmu przygodowego, a zakres obowiązków jak w najdziwniejszym zakładzie pracy. No tak. Stanowisko, reproduktor socjalizmu, pensja, banany, awans zależny od wyników pięciolatki. 09:13 Do tego momentu nie było w tym wszystkim słabych punktów. Tylko się okazało, że Tarzan umarł zanim eksperyment ruszył. No nie wiem, może mu się ta ochotniczka nie podobała. Nie wiem. Tego nie ma w dokumentach. 09:24 W każdym razie radziecka nauka straciła jedynego kandydata, którego nie można było oskarżyć o brak entuzjazmu wobec planów. 09:33 Natomiast sam Iwanow też niestety nie doczekał triumfu. W roku 1930 został, cytuję, skazany, przecież aresztowany został. Na początek aresztowany. Tak. Podczas politycznych czystek zesłany do Kazachstanu, gdzie zmarł na serce dwa lata później. No bo to w Kazachstanie słabo o dobre małpy. Jego naukowe eksperymenty partia uznała za, cytat, burżoazyjny sabotaż i marnowanie państwowych pieniędzy. 09:56 Podobno Stalin chciał armii małpoludów. Takich silnych, posłusznych i tak dalej. To legenda. Ta legenda. Prawdziwy eksperyment był wystarczająco osobliwy. 10:07 Skończyło się tak, że Iwanow nie skrzyżował człowieka z małką. Ale było blisko. Za to państwo radzieckie skrzyżowało naukę z ideologią, a z tego rzeczywiście wyszedł potworek i trochę pieniędzy się przepaliło. Tak. No ale fajnie. 10:24 Facet wyjeżdża z komunizmu, ciach, jest gwina, gonisz małpy po dżunglic. Rewelacyjne wczasy. Z próbówką. 10:31 Halo, halo. A teraz inny temat, jeśli chodzi o najdziwniejsze wynalazki komunizmu. Pokojowe bomby atomowe. Już sama nazwa jest bardzo dobra. 10:42 Tak, bo w Związku Radzieckim wszystko musiało służyć pokojowi. Oczywiście. Nawet bomba atomowa. Nawet. Właśnie bomba. Szczególnie bomba atomowa. Bo co zrobić, kiedy trzeba wykopać staw, a koparki nie ma? 10:53 Można poczekać na koparkę, można wziąć łopatę i kopać samemu, ale to są rozwiązania znane nam ze zgniłego kapitalizmu. Twójmy się tym brzydzimy. To są rozwiązania poniżające godność radzieckiego człowieka i inżyniera w szczególności. Prawdziwy komunista bierze bombę atomową i mówi, odsądźcie się towarzysze, będę meliorował. 11:15 W latach 60. ruszył w Związku Radzieckim program, cytuję, wybuchy jądrowe dla gospodarki narodowej. Bardzo dobra nazwa. Bardzo dobra. Brzmi jak tytuł poradnika dla działkowców, troszkę. Rozdział pierwszy. Jak przekopać grządki, nie zostawiając sąsiadowi domu? 11:30 Na wyjątkowo poważnej partyjnej naradzie musiało to wyglądać pięknie, nie? Potrzebujemy zbiornika. Ile koparek? Żadnej. Ile bomb? Jedna. Dajcie dwie, wykonamy plan w 200%. I teraz uwaga, w ramach programu przeprowadzono około 124 prób bomb nuklearnych, popularnych atomowych i jądrowych. 11:49 Bomby miały drążyć kanały, przygotowywać podziemne zbiorniki i ułatwiać wydobycie ropy i gazu. Bardzo dobre. Tak. Pogrzebmy troszeczkę przy ropie bombą atomową. 12:00 Tu nie ma słabych punktów. Radzieccy planiści patrzyli na mapę i zastanawiali się, gdzie jeszcze można coś wysadzić, żeby potem wpisać do rubryki rozwój infrastruktury. 12:09 W styczniu 1965 roku, jak tutaj znalazłem w internecie, w Kazachstanie zdetonowano ładunek o mocy 140 kiloton. To prawie 10 bomb zrzuconych na Hiroshima. Powstała dziura szeroka na 400 metrów i głęboka na 100. Świetna dziura. Tak. I jak jest dziura, to co? Podprowadzono do niej wodę i tak się narodziło jezioro Chagan. Jedyny chyba zbiornik, przy którego budowie zamiast uroczystego przecięcia wstęgi należało uroczyście przeciąć wszystkie kontakty z okolicą. 12:39 Tak. To dzisiaj takie pływają rybki, które świecą. 12:45 Podobno radziecki minister nawet się w nim wykąpał w tym jeziorze. Z punktu widzenia propagandy znakomity pomysł. Władza kąpie się razem z ludem. Tyle, że lud wolałby jezioro bez produktów rozszczepienia urany. 12:57 Natomiast uwaga, bo w pobliżu krateru jeziora utrzymywało się skażenie przez całe lata, a radioaktywne substancje dotarły nawet aż nad Japonię, po tym kopaniu tej dziury. 13:07 Czyli radziecka gospodarka coś wyeksportowała? 13:10 Dokładnie, po raz pierwszy. 13:11 Za granicę? Tak. I to bez uzgodnienia planu dostaw. 13:15 Natomiast na plaży można było, tego jeziora właściwie należało postawić taką tabliczkę, kąpiel na własną odpowiedzialność. Za promieniowanie odpowiada zgniły zachodni imperializm. 13:25 Ratownik zamiast gwizdka powinien dostać licznik Geigera. 13:29 Dobra, natomiast nie ma się co zatrzymywać na jeziorze. Skoro to już wyszło, to iść dalej. Świetne jezioro za darmo. W 1971 roku ruszyła próba projektu Tajga, czyli kanał między dorzeczami Peczory i Kamy, to takie rzeki w Rosji. I wystrzelono równocześnie trzy ładunki jądrowe. 13:46 Zrobiło się wielkie zagłębienie, lecz kanału nie zbudowano. Okazało się, że atomowy wykop ma pewną drobną wadę. Może pozostawić promieniotwórcze pamiątki, a przecież... Obywatel radziecki powinien świecić przykładem, a nie poświatą. 14:00 Tak, tak, tak. 14:01 Osobny problem, słuchajcie, stanowiła księgowość tych wszystkich pomysłów. Nie dość, że się nie chciały te bomby układać w kanał. Ten leje. Bez sensu. Bo to lej inaczej wygląda niż kanał. Kiedyś wam to rozrysujemy. Księgowość. Jak zaksięgować wybuch jądrowy? Jako roboty ziemne, jako materiały wybuchowe, czy jako działalność kulturalno-rozrywkową? To jest takie wielkie sztuczne ognie. No tak, bo to był... 14:23 To był duży pokaz dla widzów. 14:26 Niezapomniane efekty specjalne. 14:29 Ostatecznie uznano, że określenie ZSRR jako kraj rad nie należy brać dosłownie i lepiej krzyczeć 14:40 Ura, uranisz, uran, uran. Bardzo dobry żart jasny. 14:45 I że jednak kanały lepiej kopać tradycyjnie, łopatą, koparką, czymkolwiek. Bo wtedy jakby okolicznych mieszkańców nie trzeba wpisywać do tabeli okresowej pierwiastków. 14:56 Ale zauważcie, zauważcie. To są przecież, to jest edukacyjny komponent naszych podcastów. Komunizm osiągnął dzięki temu wszystkiemu kolejny sukces. Udowodnił, że można z hukiem zrealizować plan. No. Nawet jeżeli potem nie ma czego użytkować. Ale jest realizacja. 15:14 Ale jak czytałem właśnie a propos tej informacji, no to, że tam była cała machina propagandowa, że możecie się tam kąpać. Tylko, że nikt nie chciał. Kolejny temat, bo w Związku Radzieckim postanowiono dokonać rzeczy, na którą nie wpadł nawet faraon. Bo oni postanowili zlikwidować morze, żeby produkować więcej majtek. Ja powtórzę, żeby się nie musieli przewijać. zlikwidować morze, żeby produkować więcej majtki. A dokładniej bawełny na majtki, na koszule i inne triumfy gospodarki planowej. 15:46 Na Kremlu najwyraźniej uznano, że Morze Aralskie jest podejrzane ideologicznie. Leży sobie, niczego nie produkuje, nie odbiera nagród przodownika pracy, a na dodatek faluje bez zezwolenia. 15:58 I z takim zbiornikiem u siebie na stanie socjalizm nie mógł wejść w świetlaną przyszłość. Po prostu nie mógł. Trzeba było skierować go, ten zbiornik, do pracy, czyli odebrać mu wodę 16:09 No i wysłać tę wodę na bawełniane pola. Tak, bo w latach 60. Morze Aralskie, będące w rzeczywistości jeziorem, miało 68 tysięcy kilometrów kwadratowych. Czwarte największe jezioro świata. 16:21 Ogromne, no ryby, kutry, porty, plaże, małe morze, prawda? Normalny człowiek powiedziałby, jakie piękne jezioro, nie? Prawie, że morze, tak by powiedział. Natomiast radzicki planista spojrzał na mapy, powiedział, ileż się tu marnuje wody kapitalistycznie. 16:36 No bo generalnie towarzysze postanowili zmienić suche stepy Azji Środkowej w olbrzymią plantecej bawełny nazywanej tam wtedy Białym Złotem. 16:45 Żeby wszyscy ludzie radzieccy i ludzie świata mieli majtki. 16:47 Ponieważ bawełna bez wody rośnie równie dobrze jak socjalizm bez przymusu, skierowali na pola dwie rzeki. Amurdarie i Syrdarie. Rzeki, które dotychczas wpadały do jeziora. 17:00 Budowano więc kanały, tysiące kilometrów, wiele nieuszczelnionych, więc ogromne ilości wody wsiąkały w ziemię lub wyparowywały, zanim dotarły do upraw. 17:08 Czyli to troszeczkę tak, jakby do podlewania paprodki w salonie rozebrać dach sąsiada, połączyć jego rynę, naszą rynę i połowę wody wylaść na schody. Mniej więcej w dużym skrócie. Ale słuchajcie, w sprawozdaniu kanał wybudowany... Plan wykonany, towarzysz awansowany. 17:24 Wszystko się zgadzało na papierze. Tymczasem jezioro Aralskie zaczęło znikać. Bo nie wpływały do niego te duże rzeki. Cierpliwie, jak pieniądze z portfela po wypłacie, brzeg oddalał się od portów. 17:36 Porcie w Mójnaku, kutry stały na piasku. Do dzisiaj stoją. Tak, a marynarz chcąc wypłynąć na połow musiał najpierw odbyć wielodniowy marsz z Łodzią. 17:45 Czy z kajakiem, bo to kajak wiadomo. 17:49 Statek rybacki stał się domkiem letniskowym, tylko bez letników, wody i jakiegokolwiek sensu. 17:55 Ale to też fajna, to ciekawa robota dla kartografów, ciekawe wyzwanie, bo można było robić nowe mapy. No. Prawda? Na starych port leżał nad wodą, a na nowych ten sam port leżał na środku dystyni. 18:06 Ale to jest postęp, bo obywatel miał kiedyś morze za oknem, a teraz miał przestrzeń, widok, możliwość zaparkowania traktora pod dawną latarnią morską. To się rzadko zdarza. Oczywiście w skrócie, ryby wyginęły, rybacy stracili pracę, rosło zasolenie, dno wysychającego jeziora było pokryte solą i pozostałościami nawozów oraz pestycydów spływających z tych pól bawełny. 18:29 Wiatr teraz roznosił ten pył kapitalistycznie, bo okolicy w Radzieckiej, słuchajcie, gospodarce, nawet katastrofa musiała być wielobranżowa, czyli najpierw zlikwidowano rybołówstwo, potem tym samym pomysłem zlikwidowano rolnictwo, zatruto ziemię dokładnie, a na końcu, na końcu zasypano ludzi... I własnym sukcesem chyba. 18:48 I radzieckie gazety mogły ogłosić, wykonano plan nie marnowania ani kropli wody jeziora Aralskiego. Jezioro osuszano i osuszono. Już się woda nie marnuje. 18:59 Bo jej tam nie ma. Sukces. 19:01 Ja sobie wyobrażam, przyjechała na miejsce komisja kontrolna i towarzysze, kuda jest jero. Także niby ja troszeczkę znam rosyjskie. 19:08 A oni no to zrealizowaliśmy je w bawełni. Zmieniliśmy jezioro na majtki. Kurde Fonsk. Tak, a płot przekwalifikowaliśmy na parkie. 19:17 Najpiękniejsze, że po latach w północnej części jeziora udało się częściowo przywrócić wodę i ryby. Okazało się, że do ocalenia jeziora najlepiej nadaje się woda. Dacie wiarę? Odkrycie absolutnie rewolucyjne. 19:30 A nawet kontrrewolucyjne. Komunizm potrafi obiecać obywatelom może możliwości, ale także może odebrać. 19:39 Wszystko. Może. Wszystko może. W komunizmie modne były skoki. Skoki. Najmniej narciarskie, ale na przykład w 1958 roku Mao Zedong ogłosił wielki skok naprzód. Czyli jesteśmy w Chinach. Nazwa odważna, zważywszy, że nie sprawdzono, czy z przodu jest podłoga. A jak, dobra, zaspoileruje, nie było. 20:00 Czyli w każdym razie padła decyzja. Chiny miały prześcignąć Wielką Brytanię w produkcji stali. Tak sobie chłopaki stali i wymyślili. 20:07 Mhm. 20:07 Początkowo w 15 lat, ale przecież po co czekać, skoro przewodniczący Mao Zadonko przebiera nogami. I nie był najmłodszy. 20:15 Brytyjczycy co mieli? Mieli huty, mieli inżynierów, mieli doświadczenie. Mao miał ludność. Oraz zapał i pomysły. Uznał, że skoro jest dużo ludności, to doświadczenie można rozdzielić porówno i każdemu wyjdzie odrobina doświadczenia. 20:28 Jak jest dużo ludzi z odrobiną, to już będzie dobre. I partia zarządziła budowanie przydomowych piecy hutniczych. Taki grill, tylko zamiast karkówki wrzucały się do niego gospodarki. 20:37 Już jest dobrze. Miliony rolników zostało z dnia na dzień hutnikami. No sobie pierdeknęli tutaj tą taką hutkę i mają. Bez kursów, bez egzaminów, bez wiedzy, bez zbędnego zawracania głowy metalurgią czy innymi głupotami. Kwalifikacje nadawał lokalny sekretarz. 20:54 Czyli wczoraj człowiek odróżniał ryż od prosa, a dzisiaj miał odróżniać surówkę od starym. Najważniejsze, żeby nie pomylił, nie wiem, przewodniczącego z idiotą. To najważniejsze, bo jedziesz do gułagów. 21:06 No i przydomowa huta miała również tę zaletę, że człowiek nie tracił czasu na dojazdy do pracy. Tak. Praca przychodziła do człowieka i zajmowała mu całe życie. 21:14 Dzisiejsi specjaliści od zarządzania nazwaliby to integracją życia zawodowego z prywatnym. Mhm. Czyli był to taki hutniczy home office. Hutniczy home office, work-life balance. Ówcześni chłopi natomiast nazwaliby to inaczej, tylko że bali się powiedzieć na głos. 21:32 No bo tak, bo mieli wyprodukować tyle i tyle stali. Więc co, do pieców trafiały garnki, patelnie, sztućce, narzędzia rolnicze. Z porządnej motyki robiono nieporządną bryłę metalu. Ale trzeba było, żeby wykonać plan. 21:45 Recykling wsteczny. 21:47 To jest troszeczkę tak jakby, nie wiem, rozebrać samochód, przetopić go, żeby wyprodukować taczkę, która nie jeździ, zauważmy. Przetopienie garnka zwiększało jednakowoż produkcję przemysłową. Tak jest. Rolnik szedł, oddawał przetopiony garnek, patrzcie ile stali. 22:01 Że wcześniej ktoś musiał ten garnek wyprodukować? No towarzysze, nie wracajmy do przeszłości. Budujmy przyszłość bez uchwytu. 22:08 Piece potrzebowały paliwa, więc wycinano lasy. Drzewo rosło kilkadziesiąt lat, ale mogło wreszcie zrobić coś pożytecznego dla partii, czyli w pół godziny spłonąć. Czyli jakiś sens, tym wszystkim był. 22:22 Przy okazji realizowano ideę równości. Po przejściu brygady Drwali wszędzie było idealnie równo. 22:29 Teraz uwaga, z wielu pieców wychodziły bryły kruchego, zanieczyszczonego żelaza. No wiadomo, że rolnik tam comta miał, tomta dał. No i jaki ten piec? Dokładnie. To się nie nadawało w ogóle do przemysłowego wykorzystania. Miała być stalna maszyna, a wychodził przycisk do papieru, tylko że nie było papieru. 22:45 Ale bardzo potrzebny przycisk, bo na przykład było bardzo dużo meldunków. Papierowych, tak. Papierowych, o sukcesach. 22:53 To przybywało tych papierów guskawicznych. 22:55 Przecisk do papieru się przydaje. Nie dało się z tego zrobić narzędzi, ale dało się zrobić wynik. Wystarczyło zważyć. Tymczasem... 23:04 Pola czekały. Ryż nie wiedział, że jest realizowany wielki skok do przodu, prawda? I bezczelnie wymagał pracy. A tu nie było tych grabków, konewków. Chłopi obsługiwali piece, więc brakowało rąk do upraw i zbiorów. Czyli chłop nie wyjechał w pole, tylko tutaj przetariał garnek. 23:21 W dodatku część narzędzi rolniczych właśnie awansowała na bezkształtną grudę. 23:26 Lokalni działacze oczywiście zawyżali meldunki o plonach. Władza zabierała więc ziarno na podstawie zbiorów, które istniały głównie w sprawozdaniach. 23:36 Bo papier jak to papier przyjmował wszystko. Zwłaszcza, że były fajne te obciążniki do papieru, żeby nie odleciał. 23:42 Ludki żołądek miał jednak pod tym względem znacznie skromniejsze możliwości. 23:47 Te decyzje, przymusowa kolektywizacja, konfiskata żywności współtworzyły katastrofę wielkiego głodu. 23:55 Tak, zaczęło się od wielkiego skoku, skończyło się na wielkim głodzie. 23:57 W efekcie niestety zmarły dziesiątki milionów ludzi, przydomowe hutnictwo, bowiem to był jeden z elementów tej wielkiej tragedii. 24:05 No ale co, wielki skok miał pokazać wyższość ideologii nad wiedzą i pokazał ile takie przekonanie kosztuje. 24:13 Przetopiono garnki, zniszczono narzędzia, spalono drzewa, jednego do pieca nie wrzucono, głupich pomysłów przewodniczącego. Nie, tego nie. Najwyraźniej uznano, że no to akurat szkoda opału, ale kraj znalazł się w opałach, że tak... Genialne. Taką postawię kropkę. 24:29 A my w historii dla dorosłych przenosimy się znowu z powrotem do ZSRR i będziemy mówić o kukurydzy Chruszczowa, bo to jest... 24:38 On miał obsesję na kukury... Miał, miał. 24:40 To znaczy... To jest dobry w ogóle pomysł na tytuł tego odcinka. Kukurydziana obsesja chruszczowa. 24:47 Jakby to trochę poprawić, to mógłby być dobry tytuł do filmu dla dorosłych. 24:50 Tak, kukurydziane przygody na szkolatę. 24:52 Tak, że tutaj wiesz, zabawa z kolbą. Kukurydziane przygody maturzyczne. Papage satanas nie ma zabawy z kolbą. No już słuchajcie, nie. 25:00 Jedna z największych rolniczych katastrof w historii bloku wschodniego. Nikita Chruszczow zakochał się w kukurydzy. Z wzajemnością? 25:08 To coraz bardziej brzmi jak, rozumiesz, fabuła filmu dla dorosłych. 25:11 Chruszczow w 1959 poleciał... 25:14 A kukurydza dojedzie, wiesz? 25:18 Chruszczow w 1959 poleciał z wizytą do Stanów Zjednoczonych w prakcie sinnej wojny. Ta jego wizyta to jest temat na oddzielny odcinek, co tam się działo. I on ląduje na farmie niejakiego Roswella Garsta w stanie Iowa i ten mu pokazuje jak tuczy krowy kukurydzą. I chruszczow na to pokonamy stany ich własną kukurydzą. 25:38 Jest w tym obłędna komunistyczna logika nie do zatrzymania. 25:41 Bo na kilkadziesiąt lat przed Instagramem Chruszczow stał się największym influencerem kukurydzy w całym bloku wschodnim. 25:48 I se mówi, ten Chruszczow se mówi, będziemy mieć kukurydzę wszędzie. Wszędzie. Ale kukurydza będzie wszędzie. 25:59 I tu jest jeden mały detal, to od razu tutaj zaspoileruję, bo stan Iowa to jest cieplutki, słoneczny stan z żyzną glebą. 26:06 Mhm. 26:07 A tu uwaga dla szczegularzy, Związek Radziecki, no to w większości wiecie, Syberia, Kazachstan, no rejon, gdzie zima trwa, nie wiem, 8 miesięcy. Jak się trafi ciepły rok. No ale nie będzie tu ziemia rzucać Chruszczowowi kolb pod nogi, nie po to wymyślono gospodarkę nakazowo-rozdzielczą, żeby mu mówili, że nie będzie kukurydzy. 26:27 Tak, i Chruszczow wydał rozkaz, jasny, siać kukurydzę wszędzie. Nie na południu, nie w sprzyjających regionach. Wszędzie. Everywhere. 26:38 W Kazachstanie, na Uralu, a nawet za kołem podbiegunowym w obwodzie archangielskim. Wszędzie. Dawaj kukurydzu. 26:45 No i pewnie chłopy siejący kukurydzę w wiecznej zmarźlinie mieli w głowie myśl, co my tu robimy. 26:53 Mogło coś takiego tam się zasiać. 26:56 Ale to w końcu Związek Radziecki. Myśli wszyscy zostawiali dla siebie. 27:02 Ale do tego sobie wszystkiego dołóżcie gigantyczną taką machinę propagandową. Pisano piosenki o kukurydzy. Poeci pisali wiersze o kukurydze. Kreskówki dla dzieci były o tańczących kolbach. 27:13 Autentyk. Tańcząca kolba. Autentyk. W telewizji pokazywano ludzi śpiewających hymny na cześć zielonych liści kukurydzy. Naszej sowieckiej. Kukurydza dosłownie stała się państwową religią. 27:23 Pytanie takie, troszeczkę, może nie na miejscu. Co na to sama kukurydza? 27:27 No, troszeczkę się skrzywiła i odmówiła współpracy. Większość upraw zgniła, zanim w ogóle zdążyła wypuścić pierwszy zielony pęchund. 27:36 No i to jest bardzo śmieszne, dosyć zabawne, jak się dzisiaj o tym wszystkim czyta, albo jak się o tym opowiada, ale nagle w oczy całemu krajowi zaczął zaglądać głód. Zaczęło brakować chleba, przecież niesiano tradycyjnie, że ta przenicy, tylko tę kukurydzę. 27:48 Przede wszystkim też zaorano tradycyjne te uprawy, nie? 27:52 Oczywiście pod kukurydzę, która nigdy nie urosła. Więc się zaczął robić problemy. 27:57 No i ta kukurydziana gorączka trwała pięć lat. Ostatecznie w 1964 roku koledzy z partii mieli już jednak dość słuchania o sukcesach kukurydzy w rejonach polarnych, że wysłali Chruszczowa na emeryturę. 28:11 Taki dobry, taki porządny. 28:13 Masz tu towarzyszu Kolbe i syn emerytury. 28:16 Taki zasłużony towarzysz. Jednym z głównych zarzutów wobec niego były właśnie, to jak to napisano, eksperymenty rolnicze. 28:23 Mhm. 28:24 W każdym razie w efekcie tego wszystkiego kukurydza szybciej zniknęła z radzieckich haseł niż znikali działacze ze zdjęć wymazywani w tamtych czasach. 28:32 W czasach czystych. 28:33 A morał historii jakiś jest, bo zawsze musi być. Z tego jest znana historia dla dorosłych, dlatego nas oglądacie do samego końca. To jest takie. 28:40 No może tak byśmy powiedzieli, że w rolnictwie znajomość gleby, sposobów uprawy jest troszeczkę ważniejsza niż znajomość dzieł Marksa i Engelsa. Nie mówiąc o dziełach Lenina. 28:51 I z tym was zostawiamy radiowcy bez cenzury. Jacek Tomkowicz, Tomasz Olbratowski, Przemysław Skowron i Jan Olbratowski. Ściskamy was mocno, subskrybujcie, łapka w górze i widzimy się. Mówcie o nas dobrze na mieście. 29:04 Skowron, Tomkowicz, Olbratowscy. To była historia dla dorosłych.