Spora część mojego życia to tzw. seria fortunnych zdarzeń. Chciałem zostać lekarzem, a zostałem fizykiem. Pojechałem zwiedzać Wiedeń, a poznałem żonę. Chciałem robić doktorat i wyjechałem na prawie 4 lata do największego centrum naukowego w Europie. Chcieliśmy powiększyć rodzinę i urodziły się bliźniaki. W końcu wróciliśmy z emigracji, żebym mógł zostać naukowcem, a zostałem dziennikarzem.
Nazywam się Tomasz Rożek. Z wykształcenia jestem fizykiem a z zawodu dziennikarzem naukowym. Kieruję działem naukowym w tygodniku Gość Niedzielny. Współpracuję lub współpracowałem z wieloma mediami m.in.: z redakcjami: Pytanie na Śniadanie, Teleexpress, Dzień Dobry TVN; Wiedzą i Życiem, magazynem National Geographic, Gazetą Wyborczą, Rzeczpospolitą, magazynem Focus. Byłem autorem oraz prowadzącym program Sonda2 w TVP2. Wspóltworzyłem programy radiowe: „Pytania z kosmosu” oraz Klub Trójki.
Piszę nie tylko dla periodyków. Moja pierwsza książka „Nauka – po prostu. Wywiady z wybitnymi” (2011, Demart) została uznana za najlepszą książkę popularno-naukową sezonu 2010-2011. W 2012 roku napisałem „Nauka – to lubię. Od ziarnka piasku do gwiazd” (WAB). W 2014 roku ukazała się moja książka „Kosmos” (WAB). W 2015 roku ukazał się „Człowiek” (WAB). To dwie części pop-naukowej trylogii. W trzeciej części opiszę mikrokosmos.
Prowadzę pop-naukowego vbloga Nauka. To lubię i facebookowy fanpage Nauka.To lubię. A od teraz także podcast.
Jestem obecny w dyskusjach na Twiterze oraz Instagramie.
Jestem szczęśliwym tatą bliźniaków Zuzi i Janka, oraz mężem Ani. Mieszkamy na Śląsku.
00:00
00:00
Episodesammendrag
Odcinek przedstawia fascynującą podróż w głąb kopalni soli w Wieliczce, skupiając się na jej skomplikowanej budowie geologicznej oraz procesach powstawania złóż. Eksperci wyjaśniają różnice między częścią bryłową a pokładową oraz unikalne zjawiska, takie jak obecność materiału organicznego czy sól tryskająca.
Program omawia również techniczne aspekty funkcjonowania kopalni, w tym procesy plastyczności soli i metody zabezpieczania wyrobisk. Wyjaśniono m.in., dlaczego drewno jest lepszym materiałem obudowy niż stal oraz jak nowoczesne techniki kotwienia pomagacja stabilizować komory w obliczu nieuchronnych procesów górotworu.
Kapitler
Klikk på et kapittel for å gå direkte til det øyeblikket
Høydepunkter
Powiem Ci, że wchodząc tutaj w to miejsce pierwsze co pomyślał to to, że trzeba by tu zabrać każdego kto myśli, że warstwy ziemi są układane tak jak kanapka.
00:03:04 · Mówca opisuje zaskoczenie skomplikowanym i zdeformowanym ułożeniem warstw skalnych w kopalni.
Ta kopalnia to jest taka naturalna kapsuła czasu.
00:15:03 · Podkreślenie roli kopalni jako miejsca dokumentującego historię przyrodniczą sprzed milionów lat.
Mamy ciasto, np. sernik z rodzynkami. Całością ciasta jest nasz osad morski w Jeliczce. a wrzuconymi do ciasta rodzynkami są powstałe podczas formowania złoża bryły soli.
00:18:16 · Użycie metafory do zobrazowania złożonej struktury geologicznej złoża.
Stal koroduje w soli, ulega destrukcji, podatna jest ciężka i powinna być podatna, a nie jest podatna, bo w soli zacierają się zamki, które powinny pracować, natomiast drewno jest najlepszym materiałem.
00:20:25 · Wyjaśnienie przewagi drewna nad stalą jako materiału obudowy w środowisku zasolonym.
Ten proces jest nieunikniony górnicy są po to, żeby oczywiście obserwować, reagować i utrzymywać to w stanie takim, żeby to było bezpieczne.
00:24:26 · Podkreślenie roli górników w zarządzaniu naturalnymi procesami zamykania pustek w górotworze.
Odcinek przedstawia fascynującą podróż w głąb kopalni soli w Wieliczce, skupiając się na jej skomplikowanej budowie geologicznej oraz procesach powstawania złóż. Eksperci wyjaśniają różnice między częścią bryłową a pokładową oraz unikalne zjawiska, takie jak obecność materiału organicznego czy sól tryskająca.
Program omawia również techniczne aspekty funkcjonowania kopalni, w tym procesy plastyczności soli i metody zabezpieczania wyrobisk. Wyjaśniono m.in., dlaczego drewno jest lepszym materiałem obudowy niż stal oraz jak nowoczesne techniki kotwienia pomagacja stabilizować komory w obliczu nieuchronnych procesów górotworu.
Publisert03 nov. 2026
Varighet26:38
Episoder
1095-
CO DZIEJE SIĘ POD WIELICZKĄ?
Lyttet til
Odcinek przedstawia fascynującą podróż w głąb kopalni soli w Wieliczce, skupiając się na jej skomplikowanej budowie geologicznej oraz procesach powstawania złóż. Eksperci wyjaśniają różnice między częścią bryłową a pokładową oraz unikalne zjawiska, takie jak obecność materiału organicznego czy sól tryskająca.
Program omawia również techniczne aspekty funkcjonowania kopalni, w tym procesy plastyczności soli i metody zabezpieczania wyrobisk. Wyjaśniono m.in., dlaczego drewno jest lepszym materiałem obudowy niż stal oraz jak nowoczesne techniki kotwienia pomagacja stabilizować komory w obliczu nieuchronnych procesów górotworu.
03 nov. 2026
1094-
Czy praca może działać jak gra? - MERITUM #5
Lyttet til
Dr inż. Maciej Pinkowski wyjaśnia, że nauki o zarządzaniu, w tym planowanie i motywowanie, mają zastosowanie nie tylko w korporacjach, ale także w życiu codziennym. Rozmowa przybliża metody doskonalenia procesów, takie jak cykl PDCA, oraz rolę grywalizacji jako narzędzia do rozwiązywania problemów organizacyjnych.
Odcinek omawia również praktyczne zastosowanie grywalizacji w biznesie, na przykładzie usprawnienia procesu onboardingu pracowników. Ekspert porównuje motywację transakcyjną z trwalszą motywacją wewnętrzną oraz wprowadza koncepcję Lean Management jako filozofii eliminacji marnotrawstw w celu zwiększenia wartości dla klienta.
30 okt. 2026
1093-
Czy wielka farma wiatrowa może powstać na morzu bez szkody dla jego mieszkańców?
Lyttet til
Odcinek omawia proces przygotowania morskich farm wiatrowych, skupiając się na badaniach dna morskiego oraz metodach minimalizowania wpływu inwestycji na ekosystem Bałtyku. Ekspert wyjaśnia techniki hydrograficzne, rolę kurtyn bąbelkowych w redukcji hałasu oraz zaawansowane systemy monitoringu ptaków.
Przedstawiono również techniczne i społeczne aspekty realizacji projektów, takie jak strategie dialogu z lokalnymi społecznościami i rybakami. Omówiono kwestie finansowania projektu Baltic Power przez międzynarodowe instytucje oraz konieczność stosowania wysokich standardów ESG w celu ochrony środowiska.
29 okt. 2026
1092-
Nauka nie zostawia złudzeń - te 4 rzeczy niszczą MAŁŻEŃSTWO
Lyttet til
Odcinek analizuje ewolucję instytucji małżeństwa z perspektywy psychologii, socjologii i biologii ewolucyjnej. Autor omawia zmieniające się funkcje związku – od konieczności ekonomicznej do wyboru emocjonalnego – oraz przytacza dane dotyczące spadku liczby ślubów i wzrostu wieku nowożeńców w Polsce. Program zgłębia zjawisko tzw. efektu małżeństwa, badając wpływ trwałych relacji na zdrowie fizyczne i psychiczne, a także analizuje negatywne skutki toksycznych związków.
Kluczowym elementem są przywołane badania Johna Gottmana dotyczące wzorców komunikacji, w tym destrukcyjnych „czterech jeździęk apokalipsy”. Odcinek opisuje również dziewięć etapów rozwoju relacji według Susan Shapiro-Barash oraz wpływ konfliktów rodzicielskich na rozwój dzieci. Całość kończy się optymistycznym wnioskiem, że trwałość związku zależy nie od przypadku, lecz od wypracowanych kompetencji emocjonalnych i umiejętności rozwiązywania konfliktów.
25 okt. 2026
1091-
Czy stres może zniszczyć zdrowie? - MERITUM #4
Lyttet til
W tym odcinku dr hab. Mateusz Grajek omawia naturę stresu chronicznego oraz jego niszczycielski wpływ na zdrowie psychiczne i somatyczne. Analizujemy mechanizmy adaptacyjne, rolę zasobów psychicznych porównanych do systemu korzeniowego oraz różnicę między strategiami zdrowymi a dezadaptacyjnymi.
Rozmowa porusza również problem przeceniania własnych sił i ryzyka związanego z mechanizmem wyparcia. Ekspert podkreśla znaczenie wsparcia społecznego oraz potrzebę edukacji emocjonalnej od najmłodszych lat w celu budowania trwałej odporności psychicznej.
23 okt. 2026
1090-
Opony zimowe czy całoroczne? Co mówi nauka?
Lyttet til
Prezentacja dotycząca doboru opon samochodowych w kontekście zmieniającego się klimatu i łagodniejszych zim. Autor analizuje właściwości fizyczne mieszanek gumowych, znaczenie bieżnika oraz porównuje zalety opon letnich, zimowych i całorocznych.
22 okt. 2026
1089-
Skąd właściwie wzięła się sól?
Lyttet til
Odcinek przedstawia fascynującą historię soli, omawiając jej proces geologiczny powstania, znaczenie kulturowe oraz różnorodne zastosowania – od starożytnej konserwacji żywności po nowoczesne magazyny energii. Narracja łączy naukowe aspekty cyklu ewaporatowego z symboliczną rolą soli jako „białego złota” i elementu polskiego dziedzictwa, reprezentowanego przez kopalnię w Wieliczce.
20 okt. 2026
1088-
Najsilniejsze El Niño od 150 lat! Jak wpłynie na Polskę i nasze portfele?
Lyttet til
Odcinek poświęcony nadchodzącemu zjawisku El Niño, które według modeli klimatycznych ma być najsilniejsze od ponad 150 lat. Program wyjaśnia mechanizm powstawania tej anomalii na Pacyfiku, polegający na osłabieniu pasatów i przemieszczaniu się ciepłych mas wody, co prowadzi do radykalnych zmian w globalnej cyrkulacji powietrza.
Analiza obejmuje wpływ zjawiska na ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak susze w Australii czy powodzie w Ameryce Południowej, a także jego pośredni wpływ na gospodarkę i ceny żywności w Polsce. Prelegent zwraca uwagę na nakładanie się El Niño na długoterminowy trend globalnego ocieplenia oraz konieczność adaptacji do zmieniających się warunków klimatycznych.
18 okt. 2026
1087-
Czy AI odzwyczaja nas od myślenia? - MERITUM #3
Lyttet til
W odcinku rozmówcy dyskutują o konieczności przeprojektowania edukacji w obliczu rozwoju sztucznej inteligencji, kładąc nacisk na przejście od nauki odtwórczej do rozwijania myślenia krytycznego i kreatywnego. Dr Karolina Oleksa Marewska ostrzega przed zjawiskiem 'poznawczego poddania się' oraz brakiem odporności na frustrację u młodszych pokoleń.
Analizowane są wyzwania współczesnej edukacji, w tym znaczenie systematyczności, nauki metodologii uczenia się oraz rozwijania kompetencji miękkich, takich jak adaptacyjność i komunikacja. Rozmówcy wskazują na rolę umiejętności nadzorowania procesów AI oraz zagrożenia wynikające z nadmiernego ułatwiania życia dzieciom.
16 okt. 2026
1086-
NOBEL dla Polski? Nie ma szans! Gorzka prawda o polskiej nauce
Lyttet til
Odcinek analizuje przyczyny braku polskich laureatów Nagrody Nobla w naukach ścisłych, skupiając się na problemie emigracji talentów oraz systemowych niedociągnięciach polskiej nauki. Autor przedstawia subiektywną listę wybitnych badaczy o światowej renomie, takich jak profesor Artur Eckert czy profesor Krzysztof Matyjaszewski, którzy mimo polskich korzeni budują swoje kariery za granicą.
Analiza wskazuje na kluczowe czynniki hamujące rozwój polskiej nauki: niedofinansowanie, niskie zarobki młodych naukowców, nadmierną biurokrację oraz zjawisko „brain drain”, czyli drenażu mózgów. W materiale podkreślono, że Polska jest znaczącym eksporterem talentów, ale nie staje się miejscem, w którym można realizować przełomowe, międzynarodowe projekty badawcze wymagające ogromnych nakładów i stabilności.
11 okt. 2026
1085-
Dlaczego pieniądze wyłączają nam rozsądek? - MERITUM #2
Lyttet til
W tym odcinku dr Joanna Myślińska-WieProw wyjaśnia podstawy ekonomii behawioralnej, wskazując na wpływ emocji i nieracjonalnych mechanizmów na decyzje finansowe. Rozmowa porusza tematy inteligencji finansowej, strategii oszczędzania oraz dopasowania poziomu ryzyka inwestycyjnego do indywidualnych celów.
Rozmówcy omawiają również strategie inwestycyjne dla osób o niskiej tolerancji na ryzyko, wskazując na obligacje skarbowe oraz złoto jako bezpieczniejsze alternatywy. Dyskusja obejmuje także trudności w zrozumieniu wartości aktywów cyfrowych, takich jak kryptowaluty i NFT, oraz zjawisko tokenizacji dzieł sztuki.
09 okt. 2026
1084-
Po co Polsce własny LLM?
Lyttet til
Odcinek poświęcony jest fundamentalnym różnicom między ludzkim mózgiem a sztuczną inteligencją oraz mechanizmom działania modeli językowych (LLM). Autor omawia procesy przetwarzania danych, wyzwania techniczne związane z budową własnych narzędzi oraz znaczenie wysokiej jakości danych treningowych.
Szczególną uwagę poświęcono polskiemu projektowi AI – Bielik. Rozmowa przybliża cele modelu, który ma lepiej rozumieć polski kontekst kulturowy i językowy, a także przedstawia inicjatywę „Obywatel Bielik”. Projekt ten, oparty na idei Open Science, angażuje społeczność w budowę modelu wizyjnego, dbając jednocześnie o bezpieczeństwo danych i suwerenność technologiczną Polski.
06 okt. 2026
1083-
Co ruch robi z naszą głową? - Meritum #1
Lyttet til
Odcinek poświęcony jest ścisłej relacji między aktywnością fizyczną a zdrowiem psychicznym. Gościem programu jest dr hab. Dominika Wilczyńska, psycholog sportu i profesor Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku, która wyjaśnia, jak różne intensywności ruchu wpływają na procesy poznawcze, emocje oraz poziom hormonów, takich jak testosteron czy serotonina. Rozmowa obejmuje szerokie spektrum tematyczne: od mechanizmów radzenia sobie ze stresem (eustres vs dystres) i budowania pewności siebie poprzez postawę ciała, po kluczową rolę relacji społecznych w sporcie.
Program analizuje również wpływ sportu na rozwój dzieci i młodzieży, podkreślając znaczenie radości z aktywności oraz roli rodziców i trenerów w zapobieganiu traumom sportowym. W końcowej części dyskusja dotyczy osób starszych, wskazując, że nigdy nie jest za późno na wprowadzenie treningu siłowego i umiarkowanej aktywności, aby chronić zdrowie neurodegeneracyjne i utrzymać sprawność fizyczną.
02 okt. 2026
1082-
Czy AI jest lekarstwem na hejt? Tomasz Rożek i Dawid Myśliwiec
Lyttet til
Jakiś czas temu Dawid Myśliwiec nagrał ważny film na temat hejtu, z jakim spotyka się w Internecie. Ja też uważam, że jest to temat, o którym trzeba mówić głośno. I właśnie dlatego postanowiłem zaprosić Dawida do rozmowy. Czy sztuczna inteligencja może rozwiązać problem hejtu w Internecie? Jak możemy wykorzystać tę technologię? Czy AI ma szansę zwiększyć nasze bezpieczeństwo w sieci? Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. […]
31 juli 2025
1081-
Jaki świat widać z Arktyki? | Raport o stanie świata
Lyttet til
W podcaście Darka Rosiaka opowiadam o wyprawie w której uczestniczę wraz z Szkołą pod Żaglami na pokładzie żaglowca Generał Zaruski. Dlaczego jest to miejsce strategiczne? Jakie interesy i kryzysy (klimatyczny, geopolityczny) się tam skupiają? Zapraszam!
31 juli 2025
1080-
Tomasz Rożek & Astrofaza - Co słychać w kosmosie?
Lyttet til
Czy Polska podbija kosmos? Co naprawdę robimy na orbicie? Jak może wyglądać nasza przyszłość poza Ziemią? 🔹 Jak Polacy rozwijają technologie dla sektora kosmicznego? 🔹 W jakich projektach bierzemy udział – i jak do nich dołączyć? 🔹 Czy jesteśmy gotowi na kosmiczną przyszłość? 🔹 Jak wygląda codzienność pracy przy kosmicznych misjach? Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 […]
30 juli 2025
1079-
Przyszłość polskiej energetyki - Jakub Wiech & Tomasz Rożek
Lyttet til
🎙 Gość: Jakub Wiech – dziennikarz, ekspert ds. energetyki🎙 Prowadzący: dr Tomasz Rożek – popularyzator nauki, fizyk, twórca Nauka. To Lubię Będziemy rozmawiać o tym:⚡ Czy Polska jest gotowa na atom?🌱 Jakie alternatywy czekają nas w miksie energetycznym?🔋 Co z OZE, wodorem, magazynowaniem energii i bezpieczeństwem dostaw?⏳ I dlaczego decyzje podejmowane dziś będą miały wpływ na pokolenia? 👉 To nie będzie tylko debata o technologii – porozmawiamy o przyszłości, odpowiedzialności i faktach, które warto znać. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany […]
30 juli 2025
1078-
Te technologie zawdzięczamy misjom kosmicznym - Jarosław Juszkiewicz
Lyttet til
„Po co latamy w kosmos, skoro na Ziemi jest tyle problemów?” – To pytanie zadaje sobie wielu, a my mamy na nie zaskakującą odpowiedź! W tym filmie odkryjesz, jak wiele innowacji, które zrewolucjonizowały nasze codzienne życie, ma swoje korzenie w programach kosmicznych. Nie uwierzysz, jak często korzystasz z „kosmicznych” wynalazków, nawet o tym nie wiedząc! Przekonaj się, dlaczego warto podejmować trudne wyzwania i jak bardzo kosmos wpływa na to, co masz tuż pod ręką! Oglądaj, aby odkryć, dlaczego kosmiczne inwestycje to inwestycje w naszą przyszłość na Ziemi! Montaż: Jakub Szymczuk Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest […]
30 juli 2025
1077-
Kiedy przełom w kosmicznych napędach? - Przemysław Drożdż
Lyttet til
Czy lot na Marsa to science fiction, czy realna przyszłość? W tym fascynującym wywiadzie zagłębiamy się w sekrety kosmicznych podróży, analizując największe wyzwania i potencjalne przełomy technologiczne! Dowiedz się, dlaczego dzisiejsze rakiety chemiczne to za mało na podbój Czerwonej Planety i jakie problemy czekają na astronautów podczas wielomiesięcznej podróży. Rozmawiamy o: Czy człowiek stanie na Marsie za naszego życia? Posłuchaj, co na ten temat ma do powiedzenia ekspert i przygotuj się na kosmiczną dawkę wiedzy! Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany […]
30 juli 2025
1076-
Największą barierą jest PSYCHOLOGIA - Kolonizacja Marsa
Lyttet til
W tym odcinku dr Agata Kołodziejczyk z Wydziału Technologii Kosmicznych AGH, ekspertka w dziedzinie analogowych baz kosmicznych, omawia przyszłość ludzkiej eksploracji kosmosu. Czy przed kolonizacją blokują nas tylko ograniczenia technologiczne? Jaką rolę odgrywa PSYCHOLOGIA? Rozmowa dotyczy roli Księżyca jako kosmicznego portu przeładunkowego oraz Marsa jako „Planety B” dla ludzkości, miejsca do stałego osadnictwa. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość […]
25 juli 2025
1075-
Czy ten Teleskop uratuje Ziemie?
Lyttet til
Teleskop Very Rubin – rewolucja w astronomii nadchodzi! Poznajcie prawdziwe dzieło inżynieryjne, jedyną taką konstrukcję na świecie, która łączy szerokie pole widzenia z niezwykłą manewrowością. Umiejscowiony w idealnych warunkach w Chile, Teleskop Very Rubin ma ambitne cele: Teleskop, dzięki zaawansowanej optyce i wielu filtrom, obserwuje w szerokim zakresie światła. Musi sobie radzić z olbrzymimi ilościami danych – szacuje się, że miesięcznie będzie generował 200 000 zdjęć i 1,28 petabajta danych. Ale co najważniejsze – najciekawsze odkrycia dopiero przed nami! Montaż: Aleksander Siekierzycki Gość: Krzysztof Kurdyła
21 juli 2025
1074-
To koniec polskiej misji w kosmosie - co ja o tym myślę?
Lyttet til
Jak lot Polaka w kosmos może zmienić przyszłość Polski? To doniosłe wydarzenie może być początkiem nowego myślenia o innowacjach i strategicznym rozwoju naszego kraju, ale tylko jeśli odpowiednio wykorzystamy tę szansę. Zastanawiasz się, co Polska ma z tego lotu? Poznaj moje refleksje na temat: To nie tylko kwestia prestiżu, ale szansa na rozpoczęcie „narodowego projektu nowej wyobraźni” i przywrócenie wiary w nasze własne możliwości. Kosmos to nowy front geopolityki, gospodarki i technologii, a inwestowanie w niego dziś wyznaczy kierunki rozwoju jutro.
15 juli 2025
1073-
Powrót kapsuły "Grace" z załogą Ax-4 już niedługo!
Lyttet til
Sławosz Uznański Wiśniewski wraca na Ziemię! Po tygodniach spędzonych na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, nadszedł czas na powrót drugiego Polaka w kosmosie. Ale jak dokładnie to będzie wyglądało? Od pakowania przez odcumowanie, zrzucenie „bagażnika” po wodowanie – To nie tylko koniec misji, ale początek nowej misji edukacyjnej – inspiracji dla całych pokoleń! Obecnie odcumowanie zaplanowanie jest na poniedziałek 14 lipca o 12:45. Współpraca: Krzysztof Kurdyła Montaż: Aleksander Siekierzycki
13 juli 2025
1072-
Mamy teraz realną szansę aby zaistnieć w kosmosie - dr hab Grzegorz Brona
Lyttet til
Polska podbija kosmos! Jak to możliwe, że w kilkanaście lat od zera staliśmy się znaczącym graczem w przemyśle kosmicznym? Porozmawiam o tym z doktorem habilitowanym Grzegorzem Broną z firmy Creotech Instruments. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 zł, umowa z dn. 20.07.2023
11 juli 2025
1071-
Czego Polska może się nauczyć od Danii?
Lyttet til
🟥 Partnerem odcinka jest Ambasada Królestwa Danii w Polsce – dziękujemy za wsparcie! W tym odcinku zabieram Was do Danii – kraju, który od lat konsekwentnie stawia na innowacje, współpracę i zrównoważony rozwój. Razem z kamerą (i mikrofonem) odwiedzamy trzy wyjątkowe miejsca: 🤖 Universal Robots – firmę, która rewolucjonizuje przemysł dzięki cobotom, czyli robotom współpracującym z człowiekiem.🐚 DTU Aqua – wyjątkową wylęgarnię skorupiaków, gdzie naukowcy odbudowują morskie rafy, dbając o różnorodność genetyczną i ekosystemy.🏠 VELUX – legendarną markę okien dachowych, której siłą napędową od dekad jest kultura eksperymentowania. W tym odcinku nie tylko poznacie ich historie, ale też zastanowimy się, […]
07 juli 2025
1070-
Co się dzieje z Twoją walizką? — automatyka bagażowa
Lyttet til
#współpraca płatna z firmą Siemens Tomasz Rożek rozmawia z przedstawicielami Siemensa o tym, jak działa nowoczesna linia bagażowa — od naklejania kodów i wysyłania bagaży pod skaner, aż po kontrolę logistyki. Pojawią się: kwestie bezpieczeństwa, sztuczna inteligencja, redundantne sterowniki PLC i fakty, które zmienią Wasze spojrzenie na podróż samolotem. Dziękujemy również Portowi Lotniczemu Wrocław za gościnę i współpracę!
26 juni 2025
1069-
Misja Sławosza staje się memem! Kto zawinił?
Lyttet til
Czy misja pierwszego od dekad polskiego astronauty jest zagrożona? Dlaczego start Sławosza Uznańskiego został znów przesunięty? W tym odcinku dr Tomasz Rożek komentuje kulisy opóźnień, problemy z Międzynarodową Stacją Kosmiczną (ISS) i brak jasnej komunikacji ze strony NASA i innych agencji. 🔥 Dowiesz się:– co naprawdę dzieje się z rosyjskim modułem Zwezda,– dlaczego daty startu to często tylko „szacunki” (NET),– jak opóźnienia wpływają na odbiór misji w mediach i społeczeństwie,– czy polska edukacja kosmiczna nadąża za historią, która pisze się na naszych oczach. To nie jest odcinek o technologii. To opowieść o tym, jak ważne jest mądre mówienie o kosmosie […]
23 juni 2025
1068-
Dlaczego Grenlandia jest kluczowa dla całego świata?
Lyttet til
Dlaczego Grenlandia stała się dziś tak łakomym kąskiem dla największych światowych potęg? Zanim odpowiemy na to pytanie – wyobraź sobie świat, w którym poziom oceanów podnosi się o 7,5 metra, a miliony ludzi tracą domy… Czy Grenlandia naprawdę może doprowadzić do takiego scenariusza? Odkryjmy, co stałoby się, gdyby cała grenlandzka pokrywa lodowa stopniała i jak długo to zajmie. Spoiler: to znacznie więcej niż tylko rosnąca temperatura! Dowiedz się, jaką rolę odgrywa pustynny piasek w topnieniu lodowców. Przygotuj się na podróż przez naukę, historię i geopolitykę. Kliknij i zobacz, dlaczego Grenlandia to dziś jedno z najważniejszych miejsc na planecie! Współpraca: Geolog, […]
21 juni 2025
1067-
Starzenie się = ciągły rozwój? - Przewodnik po rozumie #8
Lyttet til
Profesor Marek Kaczmarzyk, neurodyktyk i biolog z Uniwersytetu Śląskiego, obala powszechne mity na temat wieku i starzenia się. W tej rozmowie, która jest skrótem wywiadu z września 2024 roku, dowiesz się, dlaczego z ewolucyjnego punktu widzenia starość to zjawisko zupełnie nowe, a my się nie starzejemy, tylko „zużywamy”. Film ten jest zarazem ósmą częścią cyklu „Przewodnika po rozumie” Odkryj, w jaki sposób różni się funkcjonowanie mózgów młodych i dojrzałych osób. Czy młodzi zawsze podejmują lepsze decyzje? Kto powinien zarządzać światem? I dlaczego zaufanie społeczne jest kluczem do zachowania sprawności poznawczej na dłużej? Montaż: Aleksander Siekierzycki
20 juni 2025
1066-
Polski Atom? - Czy ta technologia ma jeszcze sens?
Lyttet til
Kiedy elektrownie atomowe zawitają do polski? Czy to nie będzie już przestarzała technologia? Zapraszamy na rozmowę z Maciejem Lipką. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 zł, umowa z dn. 20.07.2023
17 juni 2025
1065-
Otyłość – stan zapalny, który toczy organizm od środka
Lyttet til
Czym tak naprawdę jest otyłość? Dlaczego mówimy dziś o niej jako o przewlekłej chorobie zapalnej, a nie tylko „problemie z wagą”? I co dzieje się w naszym organizmie, kiedy tkanka tłuszczowa przestaje być magazynem energii, a zaczyna być źródłem poważnych problemów zdrowotnych? W tym filmie: 🧠 Dowiesz się, co oznacza stan zapalny w otyłości 💊 Poznasz najnowsze metody leczenia – od zmiany stylu życia po farmakoterapię 🫀 Usłyszysz, jak otyłość wpływa na serce, wątrobę i cały układ odpornościowy Film powstał we współpracy z Novo Nordisk w ramach kampanii Porozmawiajmy szczerze o otyłości.#PSoO #SłuchajSerca #LeczOtyłość
12 juni 2025
1064-
Od jadu do reakcji – kto puchnie, a kto nie?
Lyttet til
#współpraca płatna Dlaczego niektórzy ludzie reagują bardzo silnie na użądlenie przez owady, a inni niemal wcale? Co znajduje się w jadzie i jak działa na nasz organizm? W tym odcinku odpowiadamy na pytania: Partnerem programu jest Allertec Foxill. To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Partnerem programu jest Allertec® Foxill Dowiedz się więcej o alergii na https://allertec.pl/ Pobierz bezpłatną aplikacją dla alergików Allertec® Effect iOS https://apple.co/43ybbFZ | Android https://bit.ly/485ShG
10 juni 2025
1063-
Jajka gotowane na wodorze? - kiedy to nastąpi? - prof Marek Brzeżański
Lyttet til
Czy wodór może zastąpić dotychczasowe źródła energii? Dlaczego jego rozwój idzie tak wolno? Porozmawiam o tym z prof Markiem Brzeżańskim. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 zł, umowa z dn. 20.07.2023
06 juni 2025
1062-
Pierwszy Polak na ISS już za kilka dni!
Lyttet til
Przygotujcie się na emocjonującą podróż w kosmos! Lot Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) startuje już wkrótce. W tym podcaście zabieramy Was za kulisy startu statku Crew Dragon na rakiecie Falcon 9 ze słonecznej Florydy. Poznajcie fascynujące szczegóły: od badań lekarskich tuż przed startem, wejścia do kapsuły, uzbrojenie systemu ucieczkowego, aż po zielony płomień zapłonu! Odkryjcie także, jak wygląda pościg orbitalny za stacją, fascynująca podróż w nieważkości i precyzyjne dokowanie w specjalnych strefach bezpieczeństwa. Zrozumcie każdy etap tej niesamowitej misji! Współpraca: Krzysztof Kurdyła Montaż: Aleksander Siekierzycki Źródła: Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie
05 juni 2025
1061-
Czy małe reaktory rozwiążą polskie problemy ?
Lyttet til
Zapraszamy do dyskusji o małych modułowych reaktorach atomowych (SMR). W obliczu potrzeby dekarbonizacji, planuje się zwiększenie roli atomu, a SMRy, o mniejszej mocy niż tradycyjne reaktory, charakteryzują się modułową budową, co ma ułatwić i przyspieszyć ich budowę oraz dostosować moc do lokalnych potrzeb. Zaletami SMRów są elastyczność lokalizacji i potencjał szybszej budowy.Polska wykazuje zainteresowanie zarówno dużymi, jak i małymi reaktorami, które mogą się wzajemnie uzupełniać. Na rynku SMR dominują głównie doświadczeni dostawcy technologii jądrowych.Pierwsze komercyjne SMRy mogą zacząć działać na świecie w pierwszej połowie lat 30. XXI wieku, a Polska rozważa ich wdrożenie. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, […]
04 juni 2025
1060-
Czemu młodzież nas irytuje? - Porozmawiajmy o rozumie #6
Lyttet til
Zmiany w korze przedczołowej, utrata połączeń synaptycznych, skoki emocjonalne, nieprzewidywalność i… kreatywność, która może zmieniać świat. W tym odcinku Tomasz Rożek rozmawia z prof. Markiem Kaczmarzykiem – biologiem i ekspertem od neurodydaktyki – o tym, co naprawdę dzieje się w głowie nastolatka. Dlaczego nagle „zmienia zdanie”? Skąd ryzykowne decyzje? Dlaczego nie widzi świata jak dorosły? I co z tym wszystkim ma wspólnego biologia?Zamiast mówić „to hormony”, posłuchaj, jak bardzo fascynująca – i złożona – jest neurobiologiczna podróż od dzieciństwa do dorosłości. 🎓 Dowiedz się:– Dlaczego mózg nastolatka traci aż 80% połączeń w korze przedczołowej– Czym jest „bunt mózgu” i czemu […]
03 juni 2025
1059-
Jedyny ratunek dla ziemian? - Kosmiczne surowce
Lyttet til
Wielkie obietnice. Ambitne firmy. Platyna z asteroid i Hel-3 z Księżyca. A potem… cisza. Co poszło nie tak? I czy to oznacza koniec kosmicznych planów? W nowym dokumencie Fundacji Nauka. To Lubię, Tomasz Rożek zabiera nas w podróż po marzeniach, porażkach i realiach górnictwa poza Ziemią. Za wsparcie oraz udostępnienie lokalizacji do nagrań dziękujemy Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. 👉 Co się stało z firmami, które obiecywały kosmiczne bogactwa?👉 Dlaczego dziś temat górnictwa kosmicznego jest o wiele cichszy?👉 Czy w ogóle mamy prawo wydobywać to, co nie należy do nikogo? Głos oddajemy ekspertom: naukowcom, inżynierom, prawnikom. Nie ma tu science […]
02 juni 2025
1058-
Otyłość – epidemia XXI wieku
Lyttet til
#współpraca płatna z Novo Nordisk w ramach kampanii edukacyjnej Otyłość to nie wybór – to przewlekła choroba, która wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. W nowym odcinku rozmawiamy o tym, jak ją skutecznie leczyć i dlaczego trzeba działać, zanim pojawią się poważne powikłania. Gośćmi podcastu są prof. dr hab. n. med. Mariusz Wyleżoł – chirurg bariatryczny oraz Adrianna Sobol – psycholożka i ambasadorka kampanii „Porozmawiajmy szczerze o otyłości”. Dowiedz się: 🎧 Posłuchaj i zajrzyj na: www.ootylosci.pl #leczotyłość #słuchajserca #PorozmawiajmySzczerzeoOtyłości
30 mai 2025
1057-
Od kataru do bilastyny – krótka historia leków przeciwhistaminowych
Lyttet til
Alergia potrafi nieźle dać się we znaki – ale czy wiesz, jak działa na poziomie molekularnym? I jak powstają leki, które pozwalają z nią wygrać? W tym odcinku dr Mariusz Gogól opowiada o: Zobacz, jak nauka zmienia życie alergików. 📍Partnerem programu jest Allertec® Effect. 🧫Dowiedz się więcej o alergii na https://allertec.pl/ 📱Pobierz bezpłatną aplikacją dla alergików Allertec® Effect iOS | Android To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.” #AllertecEffect #alergia #histamina #nauka #biochemia #zdrowie #allertec #bilastyna #naukatoLubię #współpraca […]
28 mai 2025
1056-
Recykling elektrośmieci – jak działa i dlaczego jest tak ważny?
Lyttet til
#płatna współpraca 🎙️ Recykling elektrośmieci? Nauka to lubi! Czym są elektrośmieci, jak wygląda ich profesjonalny recykling i dlaczego nie powinniśmy trzymać zużytych sprzętów w domach? W tym odcinku zabieram Was do zakładu przetwarzania elektrośmieci i krok po kroku pokazuję, jak odzyskujemy cenne surowce. Dla planety. I dla nas wszystkich. 🎧 Posłuchajcie i dowiedzcie się, czym jest urban mining i dlaczego recykling to inwestycja w przyszłość. 🎥 Podcast powstał we współpracy z ElektroEko i Bosch.
22 mai 2025
1055-
Czy Polski Reaktor przestanie działać?
Lyttet til
Jak to możliwe, że jedyny reaktor jądrowy w Polsce — MARIA — został wyłączony, bo… nie przedłużono mu licencji? To nie żart. W czasach, gdy Polska planuje budowę własnej elektrowni jądrowej, nasz strategiczny reaktor badawczy, który produkuje leki ratujące życie dla 100 tysięcy ludzi tygodniowo, po prostu… przestał działać. W tym odcinku: 🔸 Tłumaczę, czym jest reaktor MARIA i dlaczego jest tak ważny. 🔸 Pokazuję, jak niedopilnowanie formalności może doprowadzić do międzynarodowego wstydu. 🔸 Pytam: czy „jakoś to będzie” to nasze narodowe motto również w kwestii energii jądrowej i zdrowia publicznego? Reaktor MARIA stoi od 1 kwietnia 2025. A w […]
21 mai 2025
1054-
Zabierz się za rysowanie! - później mi podziękujesz
Lyttet til
Rysowanie to coś więcej niż tylko dziecięca zabawa czy „niepotrzebny” przedmiot w szkole! Odkryj niezwykły wpływ, jaki ma na rozwój mózgu, zdolności poznawcze i emocjonalne, zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Dowiedz się, jak proste kreślenie linii, naturalne dla nas od najdawniejszych czasów, aktywuje obie półkule mózgu, rozwija myślenie matematyczne i przestrzenne (perspektywa, proporcje!), a nawet poprawia pamięć i umiejętność rozwiązywania problemów – co potwierdzają badania. Poznaj terapeutyczną moc sztuki – arteterapię – i zobacz, jak rysowanie pomaga w bezpiecznym wyrażaniu emocji i redukcji stresu. To także cenne narzędzie komunikacji, zwłaszcza dla dzieci, które mają trudność z werbalnym wyrażeniem uczuć. […]
16 mai 2025
1053-
Czy misja Sławosza Uznańskiego to zmarnowana szansa dla polskiej edukacji?
Lyttet til
Misje kosmiczne to coś więcej niż nauka! Choć astronauci mają mnóstwo pracy na orbicie, jednym z kluczowych celów, zwłaszcza krótkich lotów, jest inspiracja! Astronauci tacy jak Tim Peake czy Chris Hadfield zgodnie podkreślają, że miarą sukcesu ich misji jest liczba zainspirowanych młodych ludzi! Badania potwierdzają ogromny wpływ – po ich misjach drastycznie wzrosła liczba aplikacji na studia STEM (nauki ścisłe, technologia, inżynieria, matematyka), a także na kierunki takie jak medycyna, biologia, a nawet prawo czy filozofia związane z kosmosem. Niestety, misja Sławosza Uznańskiego odbywa się bez szerokiego przygotowania edukacyjnego dla dzieci i młodzieży w Polsce. Mimo prób przekonania decydentów do […]
14 mai 2025
1052-
Ten matematyczny problem przyprawia o szaleństwo - Hipoteza Riemanna
Lyttet til
Oto historia Królowej Hipotez, Świętego Graala matematyki – Hipotezy Riemanna! Dotyczy fundamentu naszej nauki – liczb pierwszych – i pozostaje nieudowodniona od ponad 160 lat. Choć próbowało to zrobić wielu matematycznych geniuszy, wciąż czeka na swojego pogromcę, kusząc wizją nieśmiertelnej sławy i milionem dolarów nagrody ufundowanej przez Clay Mathematics Institute. Ale ta nagroda ma swoją cenę. W naszym filmie poznasz dramatyczne losy matematyków, którzy poświęcili jej życie. Zobaczysz, jak próba dowodu zniszczyła karierę genialnego Johna Nasha, znanego z filmu „Piękny umysł”, doprowadzając do załamania jego umysłu. Dowiesz się o obsesji i upadku Louisa de Brangesa, który bezskutecznie próbował udowodnić hipotezę […]
13 mai 2025
1051-
Dojrzały mózg? Czym się charakteryzuje? - Porozmawiajmy o Rozumie #7
Lyttet til
Zapraszamy na kolejną rozmowę z Profesorem Markiem Kaczmarzykiem z Uniwersytetu Śląskiego i Tomaszem Rożkiem o mózgach osób dorosłych! Kiedy nastolatek staje się dorosły? Czy jest jedna konkretna granica, czy rozwój mózgu to niekończące się kontynuum? W tym odcinku dowiesz się: Dyskutujemy również o tym, czy obecny system edukacji jest dostosowany do naturalnych etapów rozwoju mózgu młodych ludzi. Dowiedz się, jak działa i czego potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania dorosły mózg, który najlepiej „ogarnia” życie między 20 a 25 rokiem życia i kiedy naprawdę warto zacząć planować przyszłość. Zapraszamy do oglądania! Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie
07 mai 2025
1050-
Co tak naprawdę znaleziono na tej planecie? - Rozmowy o kosmosie
Lyttet til
Czy znaleźliśmy życie poza Ziemią? Ostatnie doniesienia o planecie K2-18b zelektryzowały media, ale czy fakty naukowe są równie jednoznaczne? W najnowszej rozmowie Tomasz Rożek i Krzysztof Kurdyła zagłębiają się w szczegóły odkrycia biomarkerów w atmosferze K2-18b – planety typu 'hycean’ oddalonej o około 120 lat świetlnych. Dowiecie się, dlaczego wykrycie cząsteczki takiej jak siarczek dimetylu to dopiero poszlaka i jak daleko jesteśmy od potwierdzenia życia na tak odległym świecie. Rozmawiamy o wyzwaniach związanych z badaniem tak odległych światów za pomocą teleskopów jak JWST oraz o tym, dlaczego nawet na bliższej Wenus czy księżycach Jowisza i Saturna, które są uważane za […]
Czy wiesz, że Twój mózg zmienia się za każdym razem, kiedy się uczysz? Nasza kultura, dziedzictwo i technologia, są wytworami przekazywanej sobie przez tysiące lat wiedzy. Przez ten czas, nasz mózg przeszedł niesamowite adaptacje i zmiany funkcjonalne. Jednym z kluczowych elementów jest tutaj proces uczenia się. Jak uczy się mózg? Jakie fascynujące procesy za tym stoją? I, najważniejsze, jak wykorzystać tę wiedzę w praktyce? W finałowym odcinku naszej serii o naukowych hackach na skuteczną naukę zaglądamy w głąb neurobiologii uczenia się: jak tworzą się nowe połączenia w mózgu, dlaczego sen jest kluczowy dla pamięci i co sprawia, że umiejętności wchodzą […]
05 mai 2025
1048-
Co dzieje się w Twoim mózgu, gdy popełniasz błąd? - Kurs Efektywnego Zapamiętywania #6
Lyttet til
Czy wierzysz, że najlepszym sposobem na naukę jest… popełnianie błędów? W świecie dążącym do perfekcjonizmu, wydaje się to niemożliwe. Ale co jeśli wyniki badań mówią coś innego? Odkryj zaskakujące zjawisko znane jako efekt hiperkorekcji. Okazuje się, że kiedy jesteś bardzo pewien błędnej odpowiedzi i usłyszysz poprawkę, prawdopodobnie zapamiętasz tę poprawną znacznie lepiej!. To dowód, że korygująca informacja zwrotna może być świetną okazją do uczenia się. Dlatego warto pozwolić sobie na błędy. Chociaż przyznanie się do nich jest trudne i może zagrażać naszej samoocenie, bo porażka to doświadczenie zagrażające, to właśnie analiza popełnionych błędów jest kluczem do prawdziwego postępu i rozwoju. […]
30 apr. 2025
1047-
Flow? Gdzie szukać i jak znaleźć? - Kurs Efektywnego Zapamiętywania #5
Lyttet til
Czy szczęście to tylko odpoczynek i spokój? Mihaly Csikszentmihalyi ma inną teorię! Odkryj stan intensywnego zaangażowania, w którym jesteś „napięty niemal do granic możliwości”, a jednocześnie czujesz satysfakcję z samego działania. Dowiedz się, dlaczego flow to nie bierny relaks, a świadomy wysiłek prowadzący do najlepszych momentów w życiu. Zobacz, jak znaleźć ten stan nawet w codziennych obowiązkach i wykorzystać go jako receptę na skuteczne uczenie się. Źródła: Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie
28 apr. 2025
1046-
Czego możemy nauczyć się od Chińczyków? - Kurs Efektywnego Zapamiętywania #4
Lyttet til
Szukasz sposobów na lepszą naukę? Podpatrz, jak uczą się inni na świecie! W tym odcinku zanurzymy się w fascynujące metody edukacji z różnych kultur. Odkryj starożytną grecką metodę loci, zwaną pałacem pamięci, która pomaga zapamiętywać informacje, powiązując je z miejscami. Dowiedz się o starożytnych Chinach, gdzie edukacja bazowała na konfucjanizmie i powtarzaniu na głos. Przeniesiemy się też do czasów współczesnych! Zobacz, jak radykalnie różni się podejście do błędów uczniów w Japonii i USA. Porównamy też intensywny system edukacji w Korei Południowej, znanej z rygorystyczności i hagwonów (dodatkowych zajęć), z bezstresową Finlandią, gdzie zmniejszony jest nacisk na egzaminy, a płatne korepetycje […]